theologosprosfora

Θέατρο Διονύσου – Το Σκηνικό Οικοδόμημα (στην Ακρόπολη της Αθήνας)

Το σκηνικό οικοδόμημα συνιστά το στοιχείο της τριμερούς σύνθεσης του θεατρικού χώρου (ορχήστρα, κοίλο, σκηνή) που συνδέεται περισσότερο με την εξελικτική πορεία της θεατρικής δημιουργίας. Για το λόγο αυτό υπέστη και τις περισσότερες μετατροπές κατά την διάρκεια της χιλιετούς περίπου λειτουργίας του Θεάτρου του Διονύσου που βρίσκεται στην Ακρόπολη της Αθήνας. Την εποχή των κορυφαίων δραματουργών, Αισχύλου, Σοφοκλή, Ευριπίδη και Αριστοφάνη (5ος αι. π.Χ.), ο σκηνικός χώρος διαμορφώθηκε ως μια απλή, ορθογώνια κατασκευή από ξύλο στα νότια του χώρου των θεατών. Τότε το κοίλο διαμορφωνόταν με ξύλινα έδρανα και λίθινες διακεκριμένες θέσεις για τους συντελεστές των θεατρικών αγώνων. Σε αυτή τη φάση τα θεατρικά δρώμενα ελάμβαναν χώρα κατά κύριο λόγο στην ορχήστρα. Με την κατασκευή της πρώτης σκηνής οριοθετήθηκε αρχιτεκτονικά ο χώρος του θεάτρου από εκείνον του νοτιότερα ευρισκομένου ιερού του Διονύσου.

Με την εκ θεμελίου λίθινη ανακαίνιση και επέκταση του θεάτρου κατά το 2ο μισό του 4ου αι. π.Χ. (Λυκούργεια φάση), το σκηνικό οικοδόμημα κτίζεται πια με λίθο και αποκτά πρόσοψη με δύο προβεβλημένες πτέρυγες με δωρικούς κίονες στα άκρα της (παρασκήνια). Η πρώτη αυτή λίθινη σκηνή υφίσταται σχετικά αργά μετατροπές (2ος ή 1ος αι. π.Χ.). Αποκτά δεύτερο όροφο, στενότερα παρασκήνια και δωρική κιονοστοιχία σε όλη την πρόσοψη του ισογείου. Οι μετατροπές αυτές υπαγορεύτηκαν από την εξέλιξη των θεατρικών ειδών ( Νέα Κωμωδία κλπ.), κατά την οποία ο ρόλος του ηθοποιού αποκτά πλέον βαρύτητα και υποβαθμίζεται εκείνος του χορού. Έτσι η θεατρική δράση των ηθοποιών μετατοπίζεται στο επίπεδο του άνω ορόφου.

Οι κοινωνικοπολιτικές αλλαγές κατά τη ρωμαϊκή περίοδο οδηγούν σε ουσιαστικές αλλαγές του σκηνικού οικοδομήματος, το οποίο αποκτά μεγαλύτερο ύψος, βαθύ προσκήνιο και η πρόσοψη του κοσμείται από πλούσια αρχιτεκτονικά στοιχεία και ολόγλυφες μορφές σατύρων που σχετίζονται με τον μυθολογικό κύκλο του θεού Διονύσου. Μια τελευταία αναλαμπή της λειτουργίας του Θεάτρου, μετά την καταστροφή του από τους Ερούλους (267 μ.Χ.), σηματοδοτηθεί το ονομαζόμενο Βήμα του φαίδρου (4ος αι. μ. Χ.), στη θέση του ρωμαϊκού προσκηνίου, που κοσμήθηκε με ανάγλυφες διονυσιακές παραστάσεις από παλιότερα μνημεία. Με την επικράτηση του Χριστιανισμού το βόρειο άκρο της σκηνής εντάσσεται στο κτηριακό συγκρότημα της παλαιοχριστιανικής βασιλικής, η οποία ιδρύθηκε στην ανατολική πάροδο τον 6ο αι. Μ Χ.

Κατά τα έτη 2003 έως 2005 εκτελέστηκαν εργασίες διαχείρισης του διάσπαρτου υλικού, που επικεντρώθηκαν στη συγκέντρωση, ομαδοποίηση και ενδεικτική τοποθέτηση των σωζόμενων αρχιτεκτονικών μελών της ελληνιστικής και ρωμαϊκής φάσης του μνημείου. Παράλληλα, τα περιγράμματα των καταλοίπων του οικοδομήματος τονίστηκαν με την επίστρωση καθαρής επίχωσης. Οι διευθετήσεις αυτές αποτελούν το πρώτο στάδιο για την περαιτέρω μελέτη και ανάδειξη του σκηνικού οικοδομήματος, που θα περιλάβει τμηματικές αποκαταστάσεις και ένταξη σωζόμενου αρχιτεκτονικού υλικού.

Δημοσιεύτηκε στο Αρχαία Θέατρα Με ετικέτα: , ,

Booking.com Partner

Search Hotels

Check-in date
Check-out date
Best Travel Deals LLC